Son güncelleme: · İçerik Dentova diş hekimleri tarafından hazırlanmıştır.
Özetle: Diş çürüğü, ağızdaki bakterilerin şekeri parçalarken ürettiği asitlerin mine ve dentini çözmesiyle oluşur. Başlangıç evresindeki mine çürükleri florla durdurulabilir; dentine ulaşmış çürüklerde dolgu, pulpaya ulaşmışsa kanal tedavisi gerekir. Erken teşhis, tedavinin kapsamını ve maliyetini doğrudan azaltır.
Diş yüzeyindeki bakteri plağı, tüketilen şeker ve nişastayı parçalarken asit üretir. Bu asit mine yüzeyinden mineral kaybına (demineralizasyon) yol açar. Tükürük ve flor bu kaybı bir ölçüde onarır; ancak asit atakları sık tekrarlarsa denge bozulur ve çürük başlar.
Kritik nokta: Çürük riskini belirleyen şey tüketilen şekerin miktarı değil, sıklığıdır. Gün boyu azar azar şekerli içecek yudumlamak, bir defada tatlı yemekten çok daha zararlıdır; çünkü ağız sürekli asidik kalır.
| Evre | Bulgu | Tedavi |
|---|---|---|
| 1. Başlangıç (mine) | Beyaz tebeşirimsi leke, boşluk yok | Flor, ağız bakımı ve beslenme düzenlemesi (dolgu gerekmez) |
| 2. Mine çürüğü | Yüzeyde küçük boşluk, genellikle ağrısız | Küçük kompozit dolgu |
| 3. Dentin çürüğü | Soğuk/tatlı hassasiyeti, görünür kavite | Dolgu veya inley-onley |
| 4. Pulpaya ulaşma | Kendiliğinden ve gece artan ağrı | Kanal tedavisi + kaplama |
| 5. Kök ucu apsesi | Şişlik, fistül, çiğnemede ağrı | Kanal tedavisi veya çekim |
Kırığın büyüklüğüne ve konumuna göre yaklaşım değişir:
Kırılan parçayı süt içinde saklayıp getirirseniz bazı vakalarda yeniden yapıştırılabilir. Ayrıntılar için acil diş rehberimize bakabilirsiniz.
Ücret; çürüğün evresine ve büyüklüğüne, tedavi edilecek diş ve yüzey sayısına, seçilen restorasyon türüne (kompozit, inley-onley, kaplama) ve kanal tedavisi gerekip gerekmediğine göre değişir. Erken evrede tedavi her zaman daha kısa ve daha ekonomiktir.
İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi seçenekleri arasındaki karar, klinik muayene ve radyolojik inceleme sonrasında birlikte verilir. Diş çürükleri erken evrede çoğunlukla ağrısızdır; bu nedenle düzenli kontrol önemlidir.
Erken evrede çoğunlukla belirti vermez; bu nedenle düzenli kontrol önemlidir. İlerledikçe tatlı, soğuk ve sıcağa karşı hassasiyet, dişte görünür kararma veya boşluk, diş arasına yemek sıkışması ve ağız kokusu görülür. Kendiliğinden başlayan ve gece artan ağrı, çürüğün sinire ulaştığını gösterir.
Evet. Henüz minede sınırlı olan ve boşluk oluşmamış beyaz leke aşamasındaki çürükler, flor uygulaması, doğru fırçalama ve şekerli atıştırma sıklığının azaltılmasıyla durdurulabilir; bu evrede dolguya gerek yoktur. Boşluk oluştuktan sonra ise geri dönüş mümkün değildir.
Evet. Çürüğün ağrı yapması, sinire yaklaştığını veya ulaştığını gösterir; yani ağrı geç bir belirtidir. Ağrısız dönemde yapılan tedavi küçük bir dolguyla biterken, beklenmesi hâlinde kanal tedavisi ve kaplama gerekebilir.
Sıklık çok daha belirleyicidir. Gün boyu azar azar şekerli içecek yudumlamak, ağzı sürekli asidik tuttuğu için bir defada tatlı yemekten çok daha zararlıdır. Ara öğünlerde su tercih etmek çürük riskini belirgin şekilde azaltır.
Özellikle gece fırçalamasından sonra bol suyla durulamamak önerilir. Macunu tükürüp bırakmak, florun diş yüzeyinde daha uzun kalmasını ve mineyi güçlendirmesini sağlar. Bu basit değişiklik çürük riskini azaltan etkili bir alışkanlıktır.
Hayır. Asitli içecek ve gıdalar mineyi geçici olarak yumuşatır; hemen fırçalamak bu yumuşamış tabakayı aşındırır. Yaklaşık 30 dakika beklemek, tükürüğün mineyi yeniden sertleştirmesine olanak tanır. Bu sürede suyla çalkalamak faydalıdır.
Bazı vakalarda evet. Kırık parçayı süt içinde saklayıp en kısa sürede hekime getirin. Parça sağlam ve uyumluysa yeniden yapıştırılabilir. Uygun değilse kompozit veya porselen restorasyonla diş yeniden şekillendirilir.
Diş aralarındaki çürükler gözle görülmez; bu nedenle röntgen (bite-wing) ile tespit edilir. Bu çürükler sessizce ilerleyip komşu dişi de etkileyebilir. Düzenli kontrollerde röntgen çekilmesinin en önemli nedenlerinden biri budur.
Ücret; çürüğün evresine ve büyüklüğüne, tedavi edilecek diş ve yüzey sayısına, seçilen restorasyon türüne (kompozit dolgu, inley-onley, kaplama) ve kanal tedavisi gerekip gerekmediğine göre değişir. Erken evrede tedavi her zaman daha kısa ve daha ekonomiktir.
Tedavi planınız, ağız içi muayene ve gerekli görüntülemeler sonrasında hekiminiz tarafından kişiye özel belirlenir. Sorularınız için bize ulaşın.
Horozluhan, Ayazlar Sk. No:2 D:101, 42120 Selçuklu/Konya