Son güncelleme: · İçerik Dentova diş hekimleri tarafından hazırlanmıştır.
Özet: Ağız, diş ve çene radyolojisi; doğru teşhisin temelidir. Gözle görülemeyen diş arası çürükler, kök ucu iltihapları, gömülü dişler, kistler ve kemik kaybı yalnızca radyografiyle saptanabilir. Dijital sistemler, eski film yöntemlerine göre belirgin şekilde daha düşük dozla görüntü verir.
Oral diagnoz, ağız içi ve çevre dokulardaki hastalıkların klinik muayene ve görüntüleme yöntemleriyle tanısını koyan uzmanlık alanıdır. Yalnızca dişleri değil; diş etleri, dil, yanak mukozası, damak, tükürük bezleri ve çene eklemi de değerlendirilir. Ağız içi lezyonların erken fark edilmesi bakımından önemli bir kapı görevi görür.
| Yöntem | Ne gösterir | Ne zaman kullanılır |
|---|---|---|
| Periapikal film | Tek dişi kökten taca kadar ayrıntılı | Kanal tedavisi, kök ucu iltihabı, travma |
| Bite-wing | Arka dişlerin komşu yüzeyleri | Diş arası çürüklerin erken tespiti |
| Panoramik (OPG) | Tüm dişler, iki çene, sinüsler, çene eklemi | Genel tarama, gömülü diş, implant planı |
| Sefalometrik | Yandan kafa ve çene ilişkileri | Ortodonti ve ortognatik cerrahi planı |
| 3B tomografi (CBCT) | Kemik hacmi, sinir kanalı, üç boyutlu anatomi | İmplant, gömülü diş, kist, karmaşık kanal anatomisi |
Klinik muayenede görülemeyen pek çok durum yalnızca radyografiyle saptanır:
Dijital dental radyografide kullanılan doz oldukça düşüktür ve ışın demeti yalnızca ilgili bölgeye yönlendirilir. Kurşun önlük ve tiroid koruyucu ile ek koruma sağlanır. Yine de temel ilke ALARA'dır: "makul ölçüde ulaşılabilecek en düşük doz". Yani röntgen ancak tanı için gerekliyse çekilir; rutin olarak ve gereksiz tekrarla değil.
Gebelik: Gebelikte acil olmayan radyografiler ertelenir. Zorunlu durumlarda kurşun önlük ve tiroid koruyucu kullanılarak, tek ve gerekli film ile sınırlı kalacak şekilde çekilebilir. Gebe olduğunuzu ya da olma ihtimalinizi mutlaka hekiminize bildirin.
Aşağıdaki bulgular varsa mutlaka değerlendirme yaptırın:
Bu bulgular çoğu zaman iyi huylu nedenlere bağlıdır; ancak erken değerlendirme her durumda önemlidir.
Ücret; çekilecek görüntünün türüne (periapikal, bite-wing, panoramik, sefalometrik, 3 boyutlu tomografi), görüntü sayısına ve ayrıntılı raporlama gerekip gerekmediğine göre değişir.
Bu sayfa bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve muayenenin yerini tutmaz. Şikâyetinizin nedeni ancak klinik değerlendirmeyle netleşir. Hangi görüntülemenin gerekli olduğuna klinik muayene sonrası hekiminiz karar verir.
Dijital dental radyografide kullanılan doz oldukça düşüktür ve ışın yalnızca ilgili bölgeye yönlendirilir. Kurşun önlük ve tiroid koruyucu ile ek koruma sağlanır. Yine de temel ilke ALARA'dır: röntgen ancak tanı için gerekliyse çekilir, rutin ve gereksiz tekrarlardan kaçınılır.
Panoramik film tüm dişleri, alt ve üst çeneyi, çene eklemlerini ve sinüs tabanlarını tek bir görüntüde gösterir. Gömülü dişler, kistler, kemik kaybı ve genel tarama için idealdir. Ancak diş arası küçük çürükler için yeterli ayrıntı vermez; bunun için bite-wing film gerekir.
İmplant planlamasında kemik hacmi ve yoğunluğunu ölçmek, gömülü dişlerin sinir kanalı veya sinüsle ilişkisini görmek, kist ve çene lezyonlarını değerlendirmek ve karmaşık kök anatomisini incelemek için kullanılır. İki boyutlu filmlerin yetersiz kaldığı durumlarda tercih edilir.
Acil olmayan radyografiler gebelikte ertelenir. Zorunlu durumlarda kurşun önlük ve tiroid koruyucu kullanılarak, tek ve gerekli film ile sınırlı kalacak şekilde çekilebilir. Gebe olduğunuzu veya olma ihtimalinizi mutlaka hekiminize bildirin.
Standart bir sıklık yoktur; çürük riski, diş eti sağlığı ve mevcut tedaviler belirleyicidir. Düşük riskli yetişkinlerde diş arası kontrolü için bite-wing filmler genellikle 1–2 yılda bir, yüksek riskli hastalarda daha sık istenebilir. Karar klinik değerlendirmeyle verilir.
Diş aralarındaki yüzeyler gözle ve ayna ile görülemez. Bu bölgelerde başlayan çürükler sessizce ilerleyip komşu dişi de etkileyebilir. Bite-wing filmler bu yüzeyleri net gösterdiği için erken teşhiste en etkili yöntemdir.
İki haftadan uzun süren ve iyileşmeyen ağız içi yaralar mutlaka değerlendirilmelidir. Dil, yanak veya damakta beyaz ya da kırmızı yamalar, ele gelen sertlik, nedeni açıklanamayan kanama veya uyuşukluk da değerlendirme gerektirir. Bu bulgular çoğu zaman iyi huylu nedenlere bağlıdır, ancak erken inceleme önemlidir.
Ücret; çekilecek görüntünün türüne (periapikal, bite-wing, panoramik, sefalometrik, 3 boyutlu tomografi), görüntü sayısına ve ayrıntılı raporlama gerekip gerekmediğine göre değişir.
Tedavi planınız, ağız içi muayene ve gerekli görüntülemeler sonrasında hekiminiz tarafından kişiye özel belirlenir. Sorularınız için bize ulaşın.
Horozluhan, Ayazlar Sk. No:2 D:101, 42120 Selçuklu/Konya